بر اساس ضوابط مالی ابلاغ‌شده برای تهیه و تدوین لایحه بودجه سال ۱۴۰۶، دستگاه‌های اجرایی اجازه ایجاد ردیف جدید در جداول مصارف بودجه، گسترش دامنه شمول ذی‌نفعان یا افزایش عملیات ردیف‌های موجود را ندارند. این محدودیت با هدف کنترل هزینه‌ها و ساماندهی ساختار بودجه دستگاه‌های اجرایی تعیین شده است.
چه هزینه‌هایی در بودجه ۱۴۰۶ ممنوع شده‌اند؟
طبق بخشنامه ابلاغی رئیس‌جمهور، پیش‌بینی هزینه‌های جاری موردنیاز برای بهره‌برداری از طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای آماده بهره‌برداری نیز مشمول محدودیت‌های جدید است. همچنین تداوم ردیف‌های متفرقه موردی موجود در جداول بودجه در چارچوب این ضوابط قرار می‌گیرد.
بر این اساس، دستگاه‌های اجرایی در فرآیند تدوین بودجه سال آینده نمی‌توانند بدون رعایت شرایط تعیین‌شده، تعهدات و هزینه‌های جدیدی به ساختار مصارف بودجه اضافه کنند.
شرایط استثنا برای طرح‌های هزینه‌ای
با وجود ممنوعیت کلی، امکان بررسی برخی موارد استثنا وجود دارد. این موارد باید با پیشنهاد بالاترین مقام دستگاه اجرایی و ارائه گزارش توجیهی برای طرح‌های هزینه‌ای مطرح شوند و با دستورالعمل ابلاغی سازمان برنامه و بودجه کشور مطابقت داشته باشند.
گزارش‌های توجیهی باید اطلاعات و مستندات مشخصی را در بر بگیرند، از جمله:
- شناسنامه طرح هزینه‌ای
- فرم‌های غربالگری و ارزیابی
- رویه ثبت و به‌روزرسانی اطلاعات طرح
- الزامات گزارش‌دهی
همچنین اطلاعات هر طرح باید شامل شناسه، سال شروع، برآورد اعتبار سالانه، افق تعهد یک‌ساله یا چندساله، شرح عملیات، شاخص ارزیابی، برآورد آثار اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی و منبع تأمین مالی باشد. این اطلاعات باید در جدول پیوست شماره چهار لایحه بودجه درج شوند.
بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد با قراردادهای عملکردی
بخش دیگری از ضوابط مالی بودجه ۱۴۰۶ به اجرای نظام بودجه‌ریزی و پرداخت مبتنی بر عملکرد اختصاص دارد. بر اساس این بخش، دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند اعتبارات تمامی واحدهای مجری منتخب خود را از طریق قراردادهای عملکردی به سازمان برنامه و بودجه اعلام کنند.
این قراردادها باید بر پایه خدمات استانداردشده و قیمت معیار مورد توافق با سازمان برنامه و بودجه تنظیم شوند. همچنین لازم است اعتبارات عمومی و اختصاصی هر واحد مجری به‌صورت جداگانه مشخص شود.
پیش‌بینی ردیف بودجه مستقل برای واحدهای مجری منتخب
طبق ضوابط ابلاغ‌شده، سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است اعتبارات عمومی و اختصاصی تمامی واحدهای مجری منتخب دستگاه‌های اجرایی را در قالب یک ردیف بودجه مستقل، ذیل دستگاه سیاست‌گذار پیش‌بینی کند.
جزئیات این اعتبارات نیز باید در جدولی جداگانه در پیوست شماره چهار لایحه بودجه سال ۱۴۰۶ درج شود. به این ترتیب، اطلاعات مربوط به منابع مالی واحدهای منتخب و قراردادهای عملکردی آن‌ها به‌صورت تفکیکی در اسناد بودجه منعکس خواهد شد.
هدف از محدودیت‌های جدید بودجه ۱۴۰۶ چیست؟
مجموع این ضوابط در چارچوب ساماندهی بودجه و اصلاح ساختار هزینه‌ای دستگاه‌های اجرایی ابلاغ شده است. ممنوعیت ایجاد ردیف‌های جدید، افزایش دامنه ذی‌نفعان و گسترش عملیات ردیف‌های موجود، از مهم‌ترین محدودیت‌های تعیین‌شده برای تدوین لایحه بودجه ۱۴۰۶ به شمار می‌روند.
در کنار این محدودیت‌ها، استفاده از قراردادهای عملکردی و ثبت تفکیکی اعتبارات واحدهای مجری منتخب نیز بخشی از سازوکار پیش‌بینی‌شده برای تنظیم و شفاف‌سازی منابع و مصارف دستگاه‌های اجرایی است.
