خروج بخشی از محصولات صنعت تایر از فرآیند قیمتگذاری دستوری، بار دیگر موضوع واقعیسازی قیمتها و تاثیر آن بر تولید و بازار لاستیک را مطرح کرده است. جمال میرزایی، عضو انجمن صنفی صنعت تایر ایران و مدیرعامل گروه صنعتی بارز، معتقد است این تصمیم میتواند قیمتها را به هزینههای واقعی تولید نزدیکتر کند، فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد را کاهش دهد و با بهبود نقدینگی تولیدکنندگان، زمینه افزایش تولید را فراهم کند. با این حال، او تامین ارز، ترخیص مواد اولیه، هزینههای لجستیکی و پایداری انرژی را از چالشهای مهم این صنعت میداند.
آزادسازی قیمت تایر و نزدیک شدن نرخها به هزینه واقعی تولید
به گفته میرزایی، تغییر گروه کالایی برخی مواد اولیه مورد نیاز صنعت تایر، افزایش نرخ ارز و رشد هزینههای حملونقل، هزینه تولید را به شکل قابل توجهی افزایش داده است. او اشاره میکند که نرخ ارز مورد استفاده برای تامین برخی مواد اولیه از حدود ۱۵۰ هزار تومان به ۱۹۰ هزار تومان و در مواردی به ۲۷۰ هزار تومان رسیده است.
این فعال صنعت تایر معتقد است سازوکار قبلی قیمتگذاری، با توجه به سرعت تغییر هزینههای تولید، دیگر پاسخگوی شرایط این صنعت نیست. به گفته او، سازمان حمایت معمولا براساس اطلاعات و هزینههای گذشته تصمیمگیری میکند، در حالی که تولیدکنندگان تایر به سرعت از تحولات اقتصادی و منطقهای تاثیر میپذیرند.
میرزایی تصمیم برای خروج بخشی از تایرها از قیمتگذاری دستوری و تعیین قیمت براساس سازوکارهای پیشین انجمن را منطقی ارزیابی میکند و انتظار دارد این تغییر، شرایط فعالیت تولیدکنندگان و شبکه توزیع را بهبود دهد.
کاهش فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد
عضو انجمن صنفی صنعت تایر ایران یکی از پیامدهای احتمالی واقعیسازی قیمتها را کاهش فاصله میان نرخ کارخانه و بازار آزاد میداند. به اعتقاد او، زمانی که قیمت مصوب با هزینه واقعی تولید تناسب نداشته باشد، تعادل بازار به هم میخورد و شبکه توزیع نیز با فشار بیشتری روبهرو میشود.
او توضیح میدهد که فروش مناسبتر محصولات میتواند نقدینگی مورد نیاز شرکتهای تایرساز را افزایش دهد. این منابع مالی نیز برای خرید مواد اولیه و حفظ یا افزایش ظرفیت تولید اهمیت دارند.
میرزایی معتقد است بهبود عرضه و کاهش هزینههای سربار میتواند در نهایت فشار کمتری به مصرفکننده وارد کند و امکان خرید تایر با قیمت منطقیتر را فراهم آورد. با این حال، این نتیجه به بهبود شرایط تولید و توزیع وابسته است و صرف تغییر شیوه قیمتگذاری بهتنهایی همه مشکلات بازار را برطرف نمیکند.
مشکلات تخصیص ارز و ترخیص مواد اولیه تایرسازان
به گفته میرزایی، تامین مواد اولیه و تخصیص ارز همچنان از مشکلات جدی شرکتهای تایرسازی است. او معتقد است تعدد سامانهها و تغییرات مکرر در فرآیندهای اداری، باعث شده نیازهای واقعی واحدهای تولیدی به اندازه کافی در سازوکارهای تامین ارز مورد توجه قرار نگیرد.
این فعال صنعتی میگوید در برخی موارد مواد اولیه خریداریشده در گمرک موجود است، اما تولیدکننده به دلیل نداشتن تخصیص ارز یا فراهم نبودن امکان ثبت سفارش، نمیتواند از آن استفاده کند. در چنین شرایطی، شرکتها ممکن است ناچار شوند مواد مورد نیاز خود را از بازار آزاد و با هزینه بیشتر تهیه کنند یا در صورت ناتوانی در تامین مواد، با کاهش تولید مواجه شوند.
او اصلاح فرآیندهای ارزی، تسهیل ثبت سفارش و سرعت بخشیدن به ترخیص مواد اولیه را از اقدامات ضروری برای حمایت از تولید تایر میداند.
آیا افزایش هزینهها باعث افت کیفیت تایر داخلی میشود؟
میرزایی با اشاره به حساسیت تایر بهعنوان یکی از قطعات مهم و ایمنی خودرو، میگوید تولیدکنندگان داخلی به دلیل استانداردهای سختگیرانه این محصول اجازه نخواهند داد مشکلات تامین مواد اولیه به کاهش کیفیت منجر شود.
به گفته او، شرکتهای تایرسازی براساس استانداردهای مشخص فعالیت میکنند و کیفیت همچنان یکی از اولویتهای اصلی آنهاست. وی همچنین به تلاش برخی تولیدکنندگان داخلی برای دستیابی به استانداردهای جدید اروپایی اشاره کرده است.
این اظهارات بیانگر انتظار مدیران صنعت برای حفظ کیفیت محصولات با وجود افزایش هزینههاست؛ موضوعی که تحقق آن به استمرار تامین مواد اولیه مناسب و رعایت الزامات تولید وابسته خواهد بود.
چشمانداز تولید تایر در ماههای پایانی سال
عضو انجمن صنفی صنعت تایر ایران درباره وضعیت تولید در سهماهه پایانی سال، بر تفاوت شرایط امسال با دوره مشابه سال گذشته تاکید میکند. به گفته او، در سهماهه پایانی سال گذشته محدودیتهای تامین برق و مشکلات انرژی به شکل فعلی وجود نداشت و شرایط تامین مواد اولیه نیز برای شرکتها مناسبتر بود.
میرزایی ابراز امیدواری کرده است که در زمستان امسال مشکل جدی در تامین سوخت ایجاد نشود و شرکتها بتوانند با استفاده از سوخت جایگزین، از توقف خطوط تولید جلوگیری کنند.
افزایش هزینه حملونقل و استفاده از مسیرهای جایگزین
یکی دیگر از چالشهای صنعت تایر، دشواری انتقال مواد اولیه و تغییر مسیرهای تامین بوده است. میرزایی میگوید با محدود شدن امکان استفاده از برخی مسیرهای حملونقل دریایی، شرکتها ناچار شدند مسیرهای جایگزین پیدا کنند. ایجاد این مسیرها زمانبر بوده و علاوه بر اثرگذاری بر میزان تولید، هزینه تامین مواد اولیه را نیز افزایش داده است.
او میگوید با وجود افزایش قابل توجه هزینههای لجستیکی، در نهایت مسیرهای جایگزین برای تامین مواد اولیه ایجاد شده و روند تامین در حال انجام است.
شرط افزایش تولید تایر در سال جاری چیست؟
بر اساس ارزیابی میرزایی، بهبود وضعیت تولید تایر در ماههای پایانی سال به چند عامل وابسته است: ثبات در تامین انرژی و سوخت، بهبود فرآیند تخصیص ارز، تسهیل ثبت سفارش و ترخیص مواد اولیه و استمرار مسیرهای جایگزین حملونقل.
در مجموع، آزادسازی قیمت بخشی از محصولات تایری میتواند از نگاه تولیدکنندگان به بهبود نقدینگی و تعادل بازار کمک کند؛ اما افزایش پایدار تولید زمانی امکانپذیر خواهد بود که موانع تامین مواد اولیه، هزینههای لجستیکی و محدودیتهای انرژی نیز برطرف شوند.



