طرح آزمایشی توزیع مستقیم لاستیک و روغن موتور با قیمت مصوب کارخانه در ۳۰۰ واحد صنفی تهران آغاز شده است. این طرح با هدف تنظیم بازار، کاهش واسطه‌گری و دسترسی آسان‌تر مصرف‌کنندگان به اقلام پرتقاضای خودرو اجرا می‌شود و قرار است تعداد مراکز عرضه در روزهای آینده افزایش پیدا کند.
توزیع لاستیک و روغن موتور با نظارت اتحادیه
قاسم نوده فراهانی، رئیس اتاق اصناف ایران، از آغاز عرضه مستقیم لاستیک و روغن موتور در تعدادی از واحدهای صنفی منتخب خبر داده است. بر اساس توضیحات او، تأمین لاستیک این طرح از طریق تولیدکنندگان داخلی انجام می‌شود و چهار کارخانه اصلی نیز مسئولیت تأمین روغن موتور را بر عهده دارند.
محصولات پس از تأمین، از طریق تعاونی‌های مجاز در اختیار واحدهای صنفی دارای پروانه کسب قرار می‌گیرند. عرضه این اقلام نیز با نظارت اتحادیه لاستیک انجام می‌شود تا فرایند توزیع و فروش مطابق سازوکار تعیین‌شده باشد.
قیمت لاستیک و روغن موتور در طرح جدید چگونه تعیین می‌شود؟
یکی از ویژگی‌های اصلی این طرح، عرضه محصولات بر اساس نرخ مصوب کارخانه‌هاست. طبق اعلام رئیس اتاق اصناف ایران، تعاونی‌های توزیع‌کننده حدود ۳ درصد سود دریافت می‌کنند. بنابراین، هدف این سازوکار رساندن کالا به مصرف‌کننده با حذف بخشی از واسطه‌ها و جلوگیری از افزایش قیمت در مسیر توزیع است.
ابهام‌های باقی‌مانده درباره مراکز عرضه مستقیم
با وجود آغاز اجرای طرح در ۳۰۰ واحد صنفی تهران، هنوز برخی جزئیات مهم آن به‌صورت عمومی اعلام نشده است. از جمله این موارد می‌توان به نشانی فروشگاه‌های منتخب، سقف تعداد لاستیک یا روغن قابل خرید برای هر خودرو و نحوه احراز هویت متقاضیان اشاره کرد.
همچنین تاکنون برنامه مشخصی برای اجرای این طرح در سایر استان‌ها ارائه نشده است. افزایش تعداد مراکز عرضه در روزهای آینده نیز از برنامه‌های اعلام‌شده برای ادامه اجرای آزمایشی طرح به شمار می‌رود.
آیا توزیع مستقیم می‌تواند قیمت‌ها را در بازار کنترل کند؟
توزیع مستقیم لاستیک و روغن موتور با نرخ کارخانه می‌تواند دسترسی بخشی از مصرف‌کنندگان به این محصولات را آسان‌تر کند؛ اما میزان تأثیر آن بر قیمت بازار آزاد به عواملی مانند حجم عرضه، استمرار تأمین کالا، گستردگی مراکز فروش و شفافیت فرایند توزیع بستگی دارد.
تا زمانی که اطلاعات مراکز عرضه، محدودیت‌های خرید و نحوه دسترسی متقاضیان اعلام نشود، ارزیابی دقیق اثرگذاری این طرح بر بازار امکان‌پذیر نخواهد بود.
